Wydmy w Łebie przemieszczają się zwykle o kilka do kilkunastu metrów rocznie, a nie w tempie spaceru turysty. „Wędrówka” oznacza tu powolny proces geomorfologiczny. Piasek przesuwany przez wiatr stopniowo zmienia położenie całej formy terenu, lecz w ciągu godzinnej wycieczki nie da się zobaczyć ruchu wydmy gołym okiem.
Jak szybko wędruje Wydma Łącka?
W przypadku ruchomych wydm Słowińskiego Parku Narodowego podaje się najczęściej tempo rzędu około 3–10 metrów rocznie. Jest to wartość orientacyjna, ponieważ szybkość przemieszczania zależy od warunków pogodowych, kierunku wiatru i stanu podłoża. Wydma Łącka nie przesuwa się więc jednostajnie jak pojazd. Jej piasek jest transportowany etapami, zwłaszcza podczas silniejszych i dłużej utrzymujących się wiatrów.
Dla turysty ważna jest inna skala czasu. Z Rąbki do Wydmy Łąckiej można dojść pieszo, dojechać rowerem albo skorzystać z meleksa. Sama wycieczka zajmuje godziny, natomiast zauważalne przesunięcie wydmy wymaga obserwacji prowadzonej przez wiele miesięcy lub lat.
Tempo wydmy a czas wycieczki
| Kategoria | Wartość |
|---|---|
| Ruch wydmy | około 3–10 m rocznie, zależnie od warunków |
| Czas przejścia z Rąbki | zwykle około 2,5–3,5 godziny tam i z powrotem, wraz z pobytem na wydmie |
| Dłuższa trasa z Łeby | około 5–6 godzin pieszej wycieczki, zależnie od wariantu i tempa |
Wydma Łącka znajduje się między Jeziorem Łebsko a Bałtykiem, na terenie Słowińskiego Parku Narodowego. Ma około 42 m wysokości i rozległą powierzchnię, dlatego obserwator widzi przede wszystkim efekt wieloletniego transportu piasku, a nie chwilowy ruch podłoża.
Dlaczego wydmy się poruszają?
Główną siłą napędzającą ten proces jest wiatr. Jego podmuchy unoszą drobne ziarna, przesuwają je po powierzchni albo wprawiają w krótkie skoki. Piasek odkłada się po zawietrznej stronie wydmy, a forma terenu stopniowo przesuwa się w kierunku dominujących wiatrów. Takie przemieszczanie osadu określa się jako proces eoliczny.
Ruch jest szczególnie wyraźny tam, gdzie piasek nie został związany przez roślinność. Na obszarze Wydmy Łąckiej można zobaczyć, jak nawiewany materiał zasypuje fragmenty lasu. Drzewa i krzewy utrudniają jednak transport piasku, dlatego tempo wędrówki nie jest jednakowe w każdej części wydmy.
Na szybkość przemieszczania wpływają przede wszystkim:
- Siła i kierunek wiatru – silniejsze podmuchy mogą przenosić większą ilość piasku, a dominujący kierunek wyznacza ogólny kierunek migracji wydmy.
- Wilgotność piasku – mokre ziarna są cięższe i trudniej je przesuwać.
- Roślinność – korzenie i łodygi zatrzymują piasek oraz stabilizują podłoże.
- Ukształtowanie terenu – nachylenie stoków i naturalne zagłębienia zmieniają sposób odkładania osadu.
Dlatego ruchome wydmy są dynamiczne, ale nie „uciekają” przed turystą. Podczas jednej wyprawy można przejść kilka lub kilkanaście kilometrów, podczas gdy sama wydma w tym czasie przesunie się najwyżej o niezauważalny fragment swojej rocznej drogi.